KöpekKöpek HastalıklarıKöpek Sağlığı

Köpeklerde Bilirubin Yüksekliği ve Sarılık

Sarılık veya tıp dilindeki ismi ile ikterus, kırmızı kan hücrelerinde bulunan hemoglobinin parçalanması sonucu oluşan yüksek bilirubin konsantrasyonu nedeni ile ortaya çıkar. Normal bir safra pigmenti olan bilirubinin yüksek konsantrasyonu nedeniyle; diş etleri, burun delikleri, cinsel organlar, deri ve diğer alanların mukoza zarlarında sarı renk değişikliğini meydana gelir. Genellikle kırmızı kan hücrelerinin aşırı şekilde yıkımı ile bilirubin seviyesi artmakla beraber, bilirubin seviyesinin artmasına neden olan başka faktörlerde söz konusudur.

Bazı hastalıklarda olduğu gibi artmış bir kırmızı kan hücresi yani alyuvar yıkımı oranı varsa, anormal derecede yüksek bilirubin seviyeleri oluşacaktır. Bu yüksek bilirubin seviyeleri normal bir hızda vücuttan atılamaz ve bu nedenle dokularda birikir. Bilirubin seviyesi ayrıca; bazı mekanik tıkanmalar, tümörler, safra kesesi içeriğinin duodenuma (bağırsağın ilk bölümü) akamadığı bazı hastalıklar ve normal bilirubin atılımının engellendiği durumlarda da artabilir. Bunun neticesinde yine sarılık oluşur.

Vücuttaki yüksek bilirubin konsantrasyonu toksiktir ve miktarı arttıkça toksik etkisi de artar. Ciltte renk değişikliği yani sarılığının yanında karaciğer ve böbrek hasarına neden olabilir. Ayrıca beyin dokusunu da etkileyebilir. Bu sorundan tüm köpek ırkları etkilenebilir.

Köpeklerde Sarılık Nedenleri

  • Kırmızı kan hücrelerinin artan yıkımına yol açan tüm hastalıklar, toksinler ve ilaçlar
  • Uyumsuz kan transfüzyonu yani kan nakli
  • Karaciğerde bilirubinin metabolizmasını bozan sistemik enfeksiyonlar
  • Vücut boşluğunun içinde büyük miktarda kan toplanması
  • Karaciğer iltihaplanması yani hepatit
  • Çeşitli tümörler
  • Siroz gibi bazı karaciğer hastalıkları
  • Karaciğer dokusunda büyük hasar meydana gelmesi
  • Pankreas iltihabı
  • Safra kesesinde ve safra kanallarında tümör, taş veya parazit varlığı nedeniyle meydana gelen tıkanmalar

Tabi ki yukarıda saydığımız nedenler başlıca nedenlerdir. Özellikle kırmızı kan hücrelerinin yıkımına neden olabilecek oldukça fazla hastalık ve sorun vardır. Bunlar doğrudan olmasa da, dolaylı yoldan sarılığa neden olur.

Köpeklerde Sarılık Belirtileri

Özellikle dışarıdan görülen ve açık renkli mukozaların renginde sorunun şiddetine göre çeşitli derecelerde sarılık vardır. Özellikle gözün beyaz kısmı, ağız ve burun mukozası, kulak kepçesi ve deri yüzeyi sarılığı ciddi anlamda gördüğümüz kısımlardır. Görülen bu sarılık ile beraber artan bilirubin seviyeleri nedeni ile başka belirtilerde gözlenir. Bu belirtilerden önemli olanları aşağıda sıralıyoruz.

  • Kusma
  • İshal
  • Letarji
  • Ateş
  • Karın ağrısı
  • İştahsızlık
  • Solgunluk
  • Deride sarımsı renk değişikliği
  • İdrar ve dışkı renginde değişiklik
  • Daha sık idrara çıkma
  • Artan susuzluk hissi ve su tüketimi
  • Kilo kaybı
  • Kanama (özellikle ileri karaciğer hastalığı olan köpeklerde)
  • İleri vakalarda zihinsel karışıklık

Tabi ki yukarıda saydığımız belirtilere ilave olarak sorunun altında yatan ana nedene göre farklı belirtilerde görmemiz muhtemeldir.

Köpeklerde Sarılık Teşhis ve Tedavi

Sarılığın altında yatan nedenin belirlenmesi için köpeğinizin veteriner hekimi sizden ayrıntılı bir anamnez (hasta hakkında bilgi) alacak ve köpeğinizin fiziksel muayenesini yapacaktır. Bununla beraber tam kan sayımı, biyokimya profili ve idrar tahlili dahil olmak üzere rutin laboratuvar testleri hastalığın şiddetinin ve nedeninin belirlenmesinde oldukça önemlidir. Tam kan sayımı ve diğer kan testleri, RBC (alyuvar) yapılarındaki değişiklikleri, şiddetli anemi, kan parazitleri ve anormal derecede düşük trombosit seviyeleri (kanın pıhtılaşmasından sorumlu hücreler) gibi faktörleri ve altta yatan enfeksiyonlarla ilgili değişiklikleri ortaya çıkarabilir. Ayrıca kan biyokimya profili, karaciğer hasarıyla ilgili anormal derecede yüksek karaciğer enzim seviyelerini ortaya çıkarabilir ve idrar tahlili idrarda anormal derecede yüksek bilirubin seviyelerini gösterecektir.

Altta yatan nedenler de dahil olmak üzere daha ileri teşhis için daha spesifik testler mevcuttur. Radyografik incelemeler, bu hastalıkta merkezi önem taşıyan karaciğerin yapısının ve büyüklüğünün belirlenmesine yardımcı olacaktır. Bu röntgenlerde genellikle karaciğer büyümüş görülür. Ayrıca bir kitle veya tümör varlığı, dalağın genişlemiş olması ve yabancı cisimler yine röntgen ile ortaya çıkabilir. Göğüs röntgeni, neden bir tümörse metastazı ortaya çıkarabilir. Ultrason, karaciğerin yapısının ayrıntılı olarak değerlendirmesini sağlayarak; karaciğer hastalığını, safra yollarının tıkanmasından ayırmaya yardımcı olmanın yanı sıra bir tümörü mekanik bir tıkanıklıktan ayırt edilmesine de yardımcı olacaktır. Ek olarak, veteriner hekim daha ayrıntılı bir değerlendirme için ultrason yardımıyla karaciğer dokusundan bir örnek almaya yani biyopsiye karar verebilir.

Tedavi büyük ölçüde altta yatan nedene bağlıdır ve bireyseldir. Ciddi veya ilerlemiş hastalığı olan köpeklerin ilk yoğun bakım ve tedavi için kliniğe yatırılması gerekebilir. Günlük enerji ihtiyacına ve hastalık durumuna göre beslenme açısından dengeli bir diyet verilir. Etkilenen hastalarda vitamin takviyesi de önerilir. Safra yollarının tıkanması gibi bazı vakalar ameliyat gerektirebilir ve şiddetli anemi varsa kan transfüzyonu gerekebilir.

Bu hastalığın prognozu büyük ölçüde altta yatan nedene ve yapılan tedaviye bağlıdır. Bununla birlikte, doğru beslenme, ilaçların zamanında uygulanması, tam dinlenme ve düzenli izleme köpeğinizin iyileşme süreci boyunca yardımcı olacaktır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu