Kuşlarda Gaga Uzaması ve Gaga Kesimi

El tırnağı veya ayak tırnağı gibi, kuş gagası da hayvanın yaşamı boyunca büyüyen canlı dokudan meydana gelmiştir. Gaganın hem üst hem de alt kısımları, ince bir deri tabakasıyla kaplı kemikten ve sürekli büyüyen sert bir keratin tabakasından oluşmuştur. Gagadaki kemikler kafatasına bağlıdır . Gaga ayrıca çok sayıda kan damarı ve sinir ucu içerir, bu da ağrıya ve yaralandığında kanamaya karşı gagayı çok hassas hale getirir. Kuşlar gagalarını bir şeylere tutunmak, hareket ederken dengelemek, tımar etmek ve yemek yemek için bir uzantı olarak kullanırlar. Gaga büyüdükçe, gaganın ucuna yakın olan en dıştaki sert protein kısmı; yemek yeme, sert nesneleri çiğneme ve sürtünme yoluyla aşınır. Gaganın deriyle birleştiği yerin yakınındaki protein, uç aşındıkça yavaş yavaş gagadan aşağı doğru hareket eder. Yani gaga sürekli olarak bir uzama halindedir.

Gagalar Neden Uzar?

Vahşi doğada, kuşlar yiyecek ararken, yiyecek toplarken ve yuva kurarken gagalarını aşındırmak için birçok fırsata sahiptir. Yani doğada kuşların gagası doğal yollar ile sürekli aşınır ve törpülenir. Evcil kuşlar genellikle aynı fırsatlara sahip değildir; bu nedenle, bazen gagaları yetersiz kullanımdan dolayı büyür. Özellikle gaga taşı olmayan kafeslerde yaşayan kuşlarda bu tarz büyümeler ile çok daha sık karşılaşmaktayız.

Muhabbet kuşu ve diğer papağan türleri kıvrık gagaya sahip olan kuş türleridir. Bu kuş türlerinde üst gaga daha uzun ve aşağıya doğru kıvrıktır. Bir kuş sahibinin bu durumu ayırt etmesi gerekir. Yani gagayı uzun olarak düşündüğünüzde bazen normal boyutlarında olabilmektedir. Aşınma ve sürtünme eksikliği, evcil kuşlarda gaganın hem üst hem de alt kısımlarının aşırı büyümesine neden olabilirken, gaga büyümesinin nedeni çeşitli hastalık ile alakalıda olabilmektedir. Özellikle gaga dokusunun viral, bakteriyel veya parazitik enfeksiyonları, beslenme yetersizlikleri, metabolik anormallikler (karaciğer hastalığı gibi) veya gaga travması aşırı büyümeye neden olabilir. Bazı durumlarda, aşırı büyüme sadece birkaç hafta içinde hızla ortaya çıkarken, diğer durumlarda aşırı büyümenin belirginleşmesi aylar alır.

Kuşlarda Aşırı Gaga Uzaması ve Büyümesi Nedenleri

Bunun normal bir süreç olduğundan bahsetmiştik. Fakat normal süreç içerisinde kuşların gagaları sürekli olarak aşınmalı yani törpülenmelidir. Böyle bir durumda ise gagalar her zaman normal boyutlarında olacaktır. Fakat gaga aşırı büyüdüğünde bunun nedenini araştırmak gerekir.

  • Aşınma ve törpülenme eksiklikleri en sık karşılaştığımız nedenler arasındadır. Kuşlar kafes içerisinde gagalarını sürtecek (gaga taşı gibi) materyal olmadığında gagalarını doğal yollar ile törpüleyemez ve gagalar uzayabilir.
  • Çeşitli enfeksiyonlar yine gaganın uzamasına neden olabilmektedir. Özellikle gagayı etkileyen bazı viral bakteriyel ve mantar enfeksiyonları söz konusudur.
  • Beslenme ile alakalı sorunlar yine gagada uzama ve anormalliğe sebebiyet verebilir. Bazı vitamin ve mineral eksiklikleri veya fazlalıkları buna neden olabilmektedir.

Aşırı Büyümüş Bir Gagayı Nasıl Kesersiniz?

Bir kuş sahibi, kuşunun gagasının aşırı büyüdüğünden şüphelenirse, altta yatan neden veya hastalığın belirlenmesini ve gaganın güvenli bir şekilde kesilmesini sağlamak amacı ile en kısa sürede veteriner hekime başvuru yapmalıdır. Aşırı büyümüş bir gagadaki kan akışı, normal bir gagadan daha daha fazladır. Bu nedenle, aşırı büyümüş bir gaga kesildiğinde önemli bir kanamaya neden olma riski vardır. Gaga keserken canlı doku ile cansız doku kısmını iyi bir şekilde ayırt etmek gerekir. Bu nedenle evde bu işlemi yapmak doğru değildir. İşin uzmanına bu konuda danışmak ve işin uzmanına bırakmak en doğrusudur.

Veteriner hekimlerin aşırı büyümüş bir gagayı kesmesinin birçok yolu vardır. En yaygın ve en güvenli yöntem ise motorlu bir dremel matkap ile törpüleme şeklinde işlem yapmaktır. Tipik olarak, kuş bir havluya sarılır ve güvenli şekilde tutulur. Bir kişi onu nazikçe tutarken, diğer kişi gaga ucunu matkabın ucuna taktığı bileme taşı ile törpüler ve keser. Bu esnada damar ve sinir dokuya hasar vermemeye dikkat edilmelidir.

Papağanda gaga törpüleme işlemi…

Muhabbet kuşları, ispinozlar veya sultan papağanları gibi küçük kuş türlerinde zımpara ile bu işlem yapılabilmektedir. Genel olarak, gaga kesimi için tırnak makası gibi ürünler önerilmez. Gagaları kesmek için bu tarz aletlerin kullanılması, gaga yapısının bozulmasına (yeni protein tabakasının) neden olabilir. Bunun sonucunda gelecekte olası gaga deformitesine meydana gelebilir. Ayrıca istemeden gaga yarılması ve çatlamasına da yol açabilir.

Gaga Büyümesi Nasıl Önlenir?

Küçük kuş türlerine gagalarını törpülemede yardımcı olacak gaga taşları, mürekkep balığı kemikleri gibi ürünler verilmelidir. Orta boy ve büyük kuşlara gagalarını düzeltmeye yardımcı olmak için çeşitli tahta oyuncaklar sunulmalıdır . Gaga aşınmasına yardımcı olması için tüm kuşlara sert gıda maddeleri (fındık ve gevrek sebzeler gibi) verilebilir.

Kuş sahipleri, sahip oldukları kuş türünde normal bir gaganın nasıl göründüğünü anlamak için evcil hayvanlarıyla aynı türden çok sayıda kuşa bakmaya çalışmalıdır. Bu sayede normal ve anormal gaga birbirinden ayırt edilebilir. Bununla birlikte birçok durumda uygun yiyecek ve oyuncaklarla bile, evcil kuşların gagaları, genetik faktörler veya altta yatan hastalık nedeniyle aşırı büyüyebilir. Bir kuş sahibi, evcil hayvanının gagasının aşırı büyüdüğünden şüphelenirse, ele alınması gereken altta yatan bir patoloji olmadığından emin olmak için kuşu mümkün olan en kısa sürede bir veteriner tarafından kontrol ettirmelidir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu